Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Maści rozjaśnione
wstęp

podstawy genetyki

pochodzenie nazw maści

maść:
kara
kasztanowata
gniada
siwa
biała
izabelowata
jelenia
smoky black
kremowa
perłowa
smoky cream
czerwonobułana
bułana
myszata
szampańska
srebrna
dereszowata
tarantowata
srokata
odmiany

Reklama

Na maści: kasztanowatą, gniadą i karą wpływają geny, które powodują rozjaśnienie maści wyjściowej.
Gen kremowy C (Albino) 1 kopia - rozjaśnia tylko brązowy pigment w sierści, grzywie i ogonie.
Gen kremowy C (Albino) 2 kopie - rozjaśnia brązowy i czarny pigment w sierści, grzywie i ogonie, a także skórze, oczach, rogu kopyta.
Gen bułany D (Dun) - rozjaśnia brązowy i czarny pigment sierści. Nie wpływa na kolor grzywy i ogona oraz pręgi grzbietowej i dolnych części nóg.
Gen szampański Ch (Champagne) - rozjaśnia brązowy i czarny pigment w sierści, grzywie i ogonie. Rozjaśnia także skórę i oczy.
Gen srebrny Z (Silver Dapple) - rozjaśnia czarny pigment głównie grzywy i ogona oraz dolnych części nóg. Wpływa także na czarny pigment sierści.
Geny rozjaśniające są genami dominującymi, tak więc tylko jedna ich kopia wystarczy do uzyskania widocznego efektu. Wpływają one na rozjaśnienie tylko brązowego lub tylko czarnego pigmentu w sierści, grzywie i ogonie czy jednocześnie całego owłosienia oraz skóry i oczu. W zależności od tego na jaki pigment dany gen działa, efekt jego działania będzie widoczny w postaci rozjaśnienia sierści, grzywy i ogona (gen kremowy C - Albino, bułany D - Dun), a także dodatkowo skóry, oczu, rogu kopyta (2 kopie genu kremowego C - Albino, gen szampański Ch - Champagne). Jednakże w niektórych przypadkach, pomimo występowania genu rozjaśniającego u konia, nie ma widocznych zmian w jego wyglądzie. Dzieje się tak wówczas, gdy gen wpływa na pigment, którego koń nie ma (gen srebrny Z - Silver Dapple na maść kasztanowatą). Koń taki przenosi gen i może przekazać go potomstwu. Istnieje możliwość jednoczesnego występowania kilku genów rozjaśniających u konia, który posiada wówczas wszystkie charakterystyczne cechy zdeterminowane przez geny rozjaśniające (np. kasztanowaty koń z 1 kopią genu kremowego C - Albino + gen bułany D - Dun = dualino - izabelowaty z pręgą grzbietową).

Reklama



Maści rozjaśnione genem kremowym C (Albino)

Gen C (Albino) odpowiada za rozjaśnienie barwy maści: kasztanowatej, gniadej i karej. Gen recesywny, który u innych zwierząt warunkuje albinizm, u koni występuje w formie niepełnej dominacji (Ccr). W układzie heterozygotycznym (CCcr) gen powoduje rozjaśnienie sierści brązowej do żółtawej. Nie wpływa na czarny kolor sierści, grzywy i ogona, kolor skóry i oczu. Układ homozygotyczny (CcrCcr) warunkuje rozjaśnienie nie tylko sierści brązowej, ale i czarnej do bardzo jasnego odcienia - kremowego. Rozjaśnione zostają także włosy grzywy i ogona. Skóra koni z podwójną kopią genu (CcrCcr) jest różowa, a oczy niebieskie.


do góry

Jedna kopia genu rozjaśniającego C (Albino) – układ heterozygotyczny (CCcr)

Rozjaśniony zostaje tylko brązowy pigment występujący w sierści. Jedna kopia genu C nie ma wpływu na kolor skóry, oczu, ani na czarny pigment sierści.
Rozjaśnieniem maści kasztanowatej jest izabelowata (palomino), gniadej - jelenia (buckskin), a karej - przydymiona kara (smoky black).

maść izabelowata

Jest rozjaśnieniem maści kasztanowatej.

Sierść o żółtawym zabarwieniu, w odcieniach od bladożółtego przez złoty do rudego. Grzywa i ogon zwykle barwy jaśniejszej lub białej. Źrebięta tuż po urodzeniu mogą mieć jasną skórę i niebieskie oczy. W miarę dorastania oczy i skóra ciemnieją. Wyróżniamy odcienie:

  • masłowaty – sierść ma jasny, żółtawy odcień, grzywa i ogon zwykle jaśniejsze
  • złotoizabelowaty – sierść ma żółtozłocisty odcień, grzywa i ogon w podobnym odcieniu lub jaśniejsze
  • palomino – sierść od jasno do ciemno złocistego koloru, grzywa i ogon dużo jaśniejsze lub białe

Wyłącznie maści izabelowatej hoduje się konie rasy Kińskiej (często o złocistym odcieniu). Tylko izabelowate są także konie rasy Palomino, mają złocistą sierść (od jasnej do niemal czekoladowej) i jasną, srebrzystą grzywę i ogon. Warunkiem zakwalifikowania konia do tej rasy jest jego maść, jednakże powinien mieć w rodowodzie przynajmniej 50% przodków palomino. Niektóre ciemniej umaszczone konie ze względu na podobieństwo mogą być błędnie określone jako jasno lub złotokasztanowate.

maść izabelowata masłowata
maść izabelowata
maść izabelowata palomino

do góry

maść jelenia - buckskin

Rozjaśnienie maści gniadej.

Sierść ma odcień żółtawy, beżowy o odcieniu od jasnego do ciemnego. Grzywa i ogon są czarne, podobnie jak dolne części nóg, gdyż gen rozjaśniający wpływa tylko na brązowy pigment. W zależności jaką maść gniadą gen C rozjaśnia, taki jasny lub ciemny odcień ma maść jelenia.

Maść ta jest najbardziej popularna wśród amerykańskich ras koni, takich jak Mustang, Morgan (określa się ją tam mianem buckskin), choć występuje także u innych ras koni. Podobieństwo do maści gniadej może sprawić, że jest z nią mylona, zwłaszcza gdy rozjaśniona jest maść ciemnogniada czy skarogniada.

maść jelenia

maść jelenia
maść jelenia

do góry

maść przydymiona kara - smoky black

Rozjaśnienie maści karej. Ponieważ gen C w pojedynczej kopii rozjaśnia tylko brązową sierść, której kare konie nie mają, trudno zauważyć różnicę pomiędzy koniem z tym genem lub bez niego.

Konie tej maści zwykle mają odrobinę jaśniejszy odcień czerni, czasem wpadający w ciemny brąz (stąd bywają mylone z gniadymi lub ciemnokasztanowatymi). Oczy takich koni często są nieco jaśniejszego koloru niż zwykle – jasnobrązowe lub bursztynowe.

Podobnie jak maść jelenia najbardziej popularna jest wśród amerykańskich koni (nazywana tam smoky black lub smokey), ale występuje także u innych ras.

maść przydymiona kara

do góry

Dwie kopie genu rozjaśniającego C (Albino) – układ homozygotyczny (CcrCcr)

Rozjaśniony zostaje zarówno brązowy jak i czarny pigment występujący w sierści, grzywie i ogonie. Dwie kopie genu C rozjaśniają także skórę do różowej, a oczy do koloru niebieskiego. Rozjaśnieniem maści kasztanowatej jest kremowa (cremello), gniadej - perłowa (perlino), a karej - przydymiona kremowa (smoky cream).

maść kremowa - cremello

Rozjaśnienie maści kasztanowatej.

Sierść koni ma barwę kremową do prawie białej, grzywa i ogon tego samego koloru lub jaśniejsza. Skóra jest różowa, pozbawiona pigmentu, a oczy niebieskie.

Wyłącznie maści kremowej hoduje się American Cream Horse, choć umaszczenie to występuje także u innych ras. Konie tej maści chętnie wykorzystuje się do pokazów, ceremonii czy parad.

maść kremowa
maść kremowa

do góry

maść perłowa - perlino

Rozjaśnienie maści gniadej.

Sierść koni ma barwę kremową. Grzywa, ogon i dolne partie nóg są trochę ciemniej zabarwione niż reszta ciała, najczęściej na jasny rdzawy kolor. Skóra jest różowa, pozbawiona pigmentu, a oczy niebieskie.

To atrakcyjne umaszczenie występuje u różnych ras, choć najchętniej konie takie hodują Amerykanie. Konie tej maści chętnie wykorzystuje się do pokazów, ceremonii czy parad.

maść perłowa
maść perłowa

do góry

maść przydymiona kremowa - smoky cream

Rozjaśnienie maści karej.

Sierść, grzywa i ogon bardzo jasnej szarej barwy. Skóra jest różowa, pozbawiona pigmentu, a oczy niebieskie.

Podobnie jak cremello i perlino umaszczenie to występuje u różnych ras, choć najchętniej konie takie hodują Amerykanie. Konie tej maści chętnie wykorzystuje się do pokazów, ceremonii czy parad.

maść przydymiona kremowa

do góry

Maści rozjaśnione genem D (Dun)

Gen D (Dun) odpowiada za rozjaśnienie pigmentu w sierści, zarówno brązowej, jak i czarnej do jaśniejszych – płowej i popielatej. Rozjaśnienie nie obejmuje jednak włosów grzywy i ogona oraz pręgi grzbietowej, która jest niejako przedłużeniem grzywy. Nierozjaśnione pozostają także dolne części nóg, które dodatkowo mają charakterystyczne pręgowanie. Czasem u koni posiadających gen D, oprócz pręgi grzbietowej i pręgowanych kończyn, można zauważyć niedużą, pionową pręgę w okolicy kłębu (czasem nawet kilka) lub delikatne pręgi na czole. Przednia część głowy bywa nieraz ciemniejsza niż reszta ciała. Gen D jest genem kompletnie dominującym, tylko jedna kopia tego genu jest potrzebna do uzyskania maści bułanych bądź myszatej. Nie ma wizualnych różnic pomiędzy koniem posiadającym układ heterozygotyczny (Dd) a układ homozygotyczny (DD). Umaszczenia te są charakterystyczne dla ras prymitywnych, koni dziko żyjących, wśród innych występują rzadko.


do góry

maść czerwonobułana

Rozjaśnienie maści kasztanowatej.

Koń kolorem przypomina kasztana, jest jednak od niego jaśniejszy. Sierść beżowo-ruda, grzywa i ogon w ciemniejszym odcieniu, podobnie jak dolne części nóg. Występuje pręgowanie kończyn oraz pręga grzbietowa w odcieniu rudobrązowym.

Umaszczenie to najczęściej występuje u koni wywodzących się od ras dziko żyjących, jak np. Mustangi.

maść czerwonobułana
maść czerwonobułana

do góry

maść bułana

Rozjaśnienie maści gniadej.

Sierść płowa, koloru żółto-beżowo-brązowego, grzywa i ogon czarne, choć często zewnętrzne włosy grzywy i przy nasadzie ogona są jasne. Kończyny powyżej stawów pęcinowych zwykle czarne pręgowane. Wzdłuż grzbietu biegnie wyraźna ciemna pręga.

Wyłącznie maści bułanej hoduje się kuce Fiordzkie, którym charakterystycznie strzyże się grzywy. Tylko bułane są Konie Przewalskiego. Poza tym umaszczenie to najczęściej spotykane jest wśród kucy, koni wywodzących się od ras dziko żyjących.

maść bułana
maść bułana

do góry

maść myszata

Rozjaśnienie maści karej.

Sierść ma barwę od popielatej do ziemistej. Włosy grzywy i ogona zwykle ciemne, czasem przemieszane z jaśniejszymi. Dolne części kończyn są ciemne, zwykle pręgowane. Przez grzbiet przebiega wyraźna ciemna pręga.

Wyłącznie maści myszatej są Koniki Polskie oraz Tarpany. Często występuje u kucy Sorraia. Jest to rzadko występujące, dzikie umaszczenie, najczęściej spotykane jest wśród kucy, koni wywodzących się od ras dziko żyjących.

maść myszata
maść myszata

do góry

Maści rozjaśnione genem Ch (Champagne)

Gen Ch (Champagne) determinuje rozjaśnienie brązowego i czarnego pigmentu w sierści do jaśniejszych odcieni. Sierść koni maści szampańskich ma zwykle charakterystyczny metaliczny połysk, często widoczne są ciemniejsze „jabłka”. Gen Ch rozjaśnia także skórę do śniadej (dyniowatej), w okolicach pyska i oczu widoczne jest nakrapianie. Oczy mają bursztynowy kolor. Źrebięta rodzą się z ciemniejszą skórą i sierścią oraz niebieskimi oczami. Z wiekiem skóra i sierść jaśnieje, natomiast oczy ciemnieją (od niebieskich, poprzez zielone do bursztynowych). Gen Ch jest genem kompletnie dominującym, tylko jedna kopia tego genu jest potrzebna do uzyskania maści szampańskich. Nie ma wizualnych różnic pomiędzy koniem posiadającym układ heterozygotyczny (Chch) a układ homozygotyczny (ChCh). Jest to bardzo rzadko występująca maść.


do góry

maść szampańska - champagne - ivory champagne

Rozjaśnienie maści kasztanowatej, gniadej i karej.

Na śniadej, nakrapianej skórze sierść w różnych odcieniach koloru żółtozłocistego, rdzawego, szarobrązowego o metalicznym połysku, grzywa i ogon mogą być jaśniejsze, podobnego koloru lub nieco ciemniejsze niż sierść. W zależności od maści wyjściowej rozróżnia się odcienie maści szampańskiej:

  • złotoszampańska – rozjaśnienie kasztanowatej – sierść żółtozłocista w różnych odcieniach, grzywa i ogon jaśniejsze lub tej samej barwy
  • bursztynowoszampańska – rozjaśnienie gniadej – sierść złocista w różnych odcieniach rdzawobrązowych, dolne partie nóg, grzywa i ogon ciemniejsze
  • klasyczna szampańska – rozjaśnienie karej – sierść szarobrązowa, grzywa i ogon nieco ciemniejszej, czekoladowej barwy

Konie, które oprócz genu Ch (Champagne) posiadają 1 kopię genu C (Albino) wykazują cechy obu rozjaśnień: na śniadej, nakrapianej skórze bardzo jasne owłosienie. Ich maść określa się jako Ivory Champagne - Kość Słoniowa Szampańska.

Na śniadej, nakrapianej skórze sierść w różnych odcieniach koloru bladożółtawego, jasnoszarego, prawie białego często o metalicznym połysku, grzywa i ogon podobnego koloru lub nieco ciemniejsze niż sierść. W zależności od maści wyjściowej rozróżnia się odcienie:

  • złotoszampańska kość słoniowa – połączenie z izabelowatą
  • bursztynowoszampańska kość słoniowa – połączenie z jelenią
  • klasyczna szampańska kość słoniowa – połączenie z przydymioną karą

Maść szampańska jest najchętniej hodowana wśród amerykańskich ras koni.

maść złotoszampańska
maść złotoszampańska
maść bursztynowoszampańska
maść klasyczna szampańska
koń dorosły i źrebak maści szampańskiej

do góry

Maści rozjaśnione genem srebrnym Z (Siver Dapple)

Gen Z (Silver Dapple) determinuje rozjaśnienie tylko czarnego pigmentu - czarnej grzywy i ogona do jasnej, konopiastej lub srebrzystej barwy, a czarnej sierści do ciemnoczekoladowej. Często spotykane w tym umaszczeniu są charakterystyczne „jabłka”. U źrebiąt tej maści róg kopyta posiada pionowe paski, które po upływie ok. roku stają się mniej widoczne. Gen Z jest genem kompletnie dominującym, tylko jedna kopia tego genu jest potrzebna do uzyskania maści srebrnej. Nie ma wizualnych różnic pomiędzy koniem posiadającym układ heterozygotyczny (Zz) a układ homozygotyczny (ZZ).


do góry

maść srebrna

Rozjaśnienie maści kasztanowatej, gniadej i karej.

Sierść barwy od brązowej do czekoladowej, czasem prawie czarnej, często widoczne jaśniejsze „jabłka”. Grzywa, ogon, szczotki pęcinowe jaśniejsze, srebrzyste, prawie białe. Tylko u koni srebrnych kasztanowatych sierść, grzywa i ogon pozostaje niezmieniona. Działanie tego genu na poszczególnych maściach jest następujące:

  • srebrna kasztanowata – koń kasztanowaty przenosi gen srebrny, jednak nie ma widocznych zmian w wyglądzie, ponieważ gen Z działa tylko na czarny pigment sierści
  • srebrna gniada – rozjaśnienie gniadej – czarne włosy na nogach są rozjaśnione do brązowego, czekoladowego, czarne włosy ogona i grzywy są rozjaśnione do konopiastego lub srebrnego. Często błędnie określany jako brudnokasztanowaty z konopiastą grzywą i ogonem
  • srebrna kara – rozjaśnienie karej – czarne włosy sierści rozjaśnione są do czekoladowego, czarne włosy ogona i grzywy są rozjaśnione do srebrnego

Maść ta najczęściej występuje u koni ras: Rocky Mountain Horse oraz u kuców: Islandzkich Szetlandzkich, American Shetland, Miniature Horse.

maść srebrna gniada
maść srebrna gniada
maść srebrna kara

poprzednia strona następna strona